Belediyeye dilekçe nasıl yazılır?

Önce doğru kapı: ilçe mi, büyükşehir mi, hangi müdürlük

Büyükşehirlerde iki belediye var: ilçe belediyesi ve büyükşehir belediyesi. Dilekçeyi yanlış olana verirsen kaybolmaz; 3071 sayılı Kanun'un 5. maddesi, konusuyla ilgili olmayan bir idari makama verilen dilekçenin yetkili makama gönderilmesini ve sana bilgi verilmesini istiyor. Ama bu, cevabın gecikmesi demek.

Ayrım için 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu'nun 7. maddesine bak. Büyükşehir; mahalleleri ilçe merkezine bağlayan yolları, meydan, bulvar, cadde ve ana yolları, toplu taşımayı, su ve kanalizasyonu yürütüyor. İlçe belediyesi, kanunun büyükşehire verdikleri dışında kalan işleri yapıyor; çöpü toplayıp aktarma istasyonuna taşımak ve işyerlerini ruhsatlandırıp denetlemek bunların arasında. Büyükşehir olmayan bir ilde tek bir belediye var ve 5393 sayılı Belediye Kanunu'nun 14. maddesi imardan suya, temizlikten zabıtaya, park ve yeşil alanlardan defin ve mezarlıklara kadar işleri ona veriyor.

Dilekçe belediye başkanlığına yazılır. İçeride onu çoğunlukla bir müdürlük işler: yol ve kaldırım için fen işleri, ağaç ve park için park ve bahçeler, işgal ve gürültü için zabıta, çöp için temizlik işleri. Birim adları belediyeden belediyeye değişir. Makam satırına birimi değil başkanlığı yaz; metinde konuyu açık anlatırsan dilekçe doğru masaya gider.

Son olarak belediyenin sitesine bak. Pek çok belediyenin bir çözüm merkezi, bir başvuru formu ya da çevrim içi bir başvuru sayfası var. Konun orada bir seçenekse dilekçe yazmak yerine formu doldurmak daha hızlı olabilir.

Örnek 1: ara sokakta çukur, ilçe belediyesine

Durum: bir ara sokakta yağmur suyu ızgarasının yanında derin bir çukur var, bir komşu düşüp bileğini incitmiş. Sakin, onarım istiyor.

15.10.2026

[İLÇE ADI] BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

[Mahalle] Mahallesi [sokak] Sokak'ta oturuyorum. Sokağın 8 numaralı binasının önünde, yağmur suyu ızgarasının hemen yanında yaklaşık 40 santim genişliğinde ve 15 santim derinliğinde bir çukur var. Çukur Eylül ayının sonundan beri açık ve gece görünmüyor; 11 Ekim akşamı bir komşumuz düşerek bileğini incitti. Fotoğraflar ektedir.

Çukurun onarılmasını, onarılana kadar da çevresine uyarı konulmasını ve başvurum hakkında tarafıma bilgi verilmesini arz ederim.

[Ad Soyad], [imza] [Adres], [telefon], [e-posta] Ek: Fotoğraflar (3 adet)

Neden işe yarar: yer bina numarasıyla, büyüklük santimle, süre tarihle verilmiş. Okuyan görevli sahaya hangi kapıya gideceğini bilerek çıkar. Komşunun adı ya da sağlık durumu yazılmamış; olay bir cümleyle anılmış.

Bu sokak büyükşehirin sorumluluğundaki bir caddeyse aynı dilekçeyi “[İL ADI] BÜYÜKŞEHİR BELEDİYE BAŞKANLIĞINA” diye başlat. Emin değilsen ilçeye ver; gerekirse büyükşehire iletilir.

Örnek 2: kaldırım işgali, zabıtaya giden dilekçe

Durum: bir işyeri, masa ve sandalyelerini kaldırımın tamamına yayıyor; bebek arabasıyla ve tekerlekli sandalyeyle geçmek mümkün değil.

15.10.2026

[İLÇE ADI] BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

[Cadde] Caddesi [numara] numarada bulunan [işyerinin tabelada yazan adı] isimli işyeri, Ağustos 2026'dan beri her gün yaklaşık 11.00 ile 23.00 arasında masa ve sandalyelerini kaldırımın tamamına yerleştiriyor. Bu saatlerde yayalar yola inmek zorunda kalıyor; bebek arabası ve tekerlekli sandalye ile geçiş mümkün olmuyor. Farklı günlerde çekilmiş fotoğraflar ektedir.

Kaldırımın yaya geçişine açılması için gerekli denetimin yapılmasını ve sonucun tarafıma bildirilmesini arz ederim.

[Ad Soyad], [imza] [Adres], [telefon] Ek: Fotoğraflar (5 adet, tarihli)

Bu metinde “kanunsuz”, “kural tanımıyorlar” gibi bir hüküm yok. Bir işyerinin izni olup olmadığını sen bilemezsin; gördüğünü, saati ve etkisini yazarsın, karar zabıtanındır. İşyerinin sahibini ya da çalışanlarını adıyla şikâyet etme; işyerinin tabeladaki adı ve adresi yeterli.

Örnek 3: bir belgeyi istiyorsan bilgi edinme başvurusu

Sokağınızdaki boş arsaya ne yapılacağını, bir park projesinin planını ya da bir meclis kararının metnini öğrenmek istiyorsan bu bir istek ya da şikâyet değil, bilgi edinme başvurusudur. 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu'nun 6. maddesi başvuruyu ad soyad, imza ve adres içeren bir dilekçeyle, istenen bilginin bulunduğu kuruma yapmanı ve istenen bilgi ya da belgeyi açıkça belirtmeni istiyor. 11. maddeye göre kurum erişimi 15 iş günü içinde sağlıyor; bilgi başka bir birimden ya da kurumdan gelecekse süre 30 iş gününe çıkabiliyor ve uzatma sana 15 günlük süre bitmeden yazılı olarak bildiriliyor.

İki sınıra dikkat et. 7. madde, ayrı bir araştırma ya da analizle oluşturulması gereken bilgi için kurumun olumsuz cevap verebileceğini söylüyor; “son beş yılda yapılan tüm yol harcamalarının analizi” gibi bir istek reddedilebilir. 8. madde, yayımlanmış ya da kamuya açıklanmış bilginin başvuruya konu olamayacağını söylüyor; önce belediyenin sitesinde ara.

Kısa bir örnek:

“[İLÇE ADI] BELEDİYE BAŞKANLIĞINA

4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında, [Mahalle] Mahallesi [ada] ada [parsel] parselde yer alan alan için onaylı uygulama imar planının ilgili paftasının bir örneğinin tarafıma gönderilmesini arz ederim.”

Cevap olumsuz gelirse 4982'nin 13. maddesi, yargı yoluna gitmeden önce tebliğden itibaren on beş gün içinde Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu'na itiraz yolunu gösteriyor.

Nasıl verilir, ne zaman cevap gelir

Dilekçeyi belediyenin yazı işlerine ya da evrak kayıt birimine elden verebilirsin; bir kopyasına kayıt numarası ve tarih yazdır. Belediyenin çevrim içi başvuru yolu varsa başvuru numarasını kaydet. Belediyeden sonuç alamazsan CİMER'e başvurabilirsin; CİMER başvuruları kendi portalından, e-Devlet'ten, ALO 150'den, mektupla ve faksla alıyor.

Cevap süresi dilekçenin türüne göre değişir. 3071 sayılı Kanun'un 7. maddesi dilek ve şikâyet başvurularının sonucunun ya da işlemin durumunun en geç otuz gün içinde gerekçeli olarak bildirilmesini istiyor; işlemin durumu bildirildiyse sonuç ayrıca bildiriliyor. Bilgi edinme başvurusunda süre 15 iş günü, gerekirse 30 iş günü.

“Arz ederim” mi “rica ederim” mi sorusuna gelince: vatandaşın belediye başkanlığına yazdığı dilekçede gelenek “arz ederim”dir. Ama Resmî Yazışmalarda Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 31. maddesi, kişilerin idareye yazdığı dilekçenin “arz ederim” ile bitmemesinin ya da “rica ederim” veya başka bir ifadeyle bitmesinin işleme alınmasına engel olmadığını söylüyor. Kapanış kelimesi dilekçeni geçersiz yapmaz.

Taslağı bir araçla hazırlamak istersen HidenGPT'nin Serbest formatına konuyu, yeri, tarihleri ve tek isteğini yaz, tonu Resmi seç ve “kanun maddesi ekleme” de; çıkan metindeki her yeri ve tarihi kendin kontrol et, imzayı da sen at.